วิทยุกับการสื่อสารแบบมีส่วนร่วมในงานพัฒนาชุมชน

การนำวิทยุในการสื่อสารเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของกระบวนการสังคม ในขณะที่สังคมกำลังอยู่ในขั้นตอนของกระบวนการพัฒนานั้น การสื่อสารจะถูกใช้เพื่อส่งเสริมและขยายการพัฒนา ตลอดจนทำให้งานพัฒนาดำเนินไปได้โดยสะดวก การสื่อสารจะทำหน้าที่เป็นกลไกที่จะผลักดันให้การพัฒนาชุมชนเป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้ การสื่อสารจึงมีความสำคัญต่อชุมชนในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตชุมชน เปรียบเสมือนเส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงให้เกิดความ เป็นชุมชนขึ้น การสื่อสารเพื่อชุมชนจึงนับเป็นการสื่อสารอีกรูปแบบหนึ่งที่มีความสำคัญและไม่อาจมองข้ามได้ ในช่องทาง ในการเข้าถึงชุมชนและกระบวนการมีส่วนร่วมกับประชาชน ในการใช้สื่อของชุมชน โดยชุมชน เพื่อชุมชน และอนุภาพของการสื่อสารคือเป็นสื่อยึดโยงบุคคลทั้งภายในและภายนอกเพื่อให้ดำเนินกิจกรรมตามความมุ่งหวังให้เป็นด้วยดี การสื่อสารทำให้เกิดการถ่ายทอดทางความคิด ความจริง ความคิดเห็น เกิดความเข้าใจอันดี อย่างไรก็ตามแม้การสื่อสารจะเป็นหนทางแห่งความเข้าใจอันดี แต่ก็เป็นหนทางแห่งการมืดมนได้เช่นกัน หากการสื่อสารนั้นไม่สามารถรับรู้และเข้าใจในเสียงและวิธีการสื่อสารเป็นตัวการสำคัญที่จะช่วยให้การสื่อสารสมบูรณ์หรือไม่อย่างไร

ความสำคัญของวิทยุการสื่อสารในงานพัฒนาชุมชน
การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนอาศัยอยู่บนพื้นฐานของกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนโดยในแต่ละชุมชนจะมีการพัฒนาไปสู่ความเข้มแข็งของชุมชนในมิติต่าง ๆ เช่นมิติทางด้านเศรษฐกิจมิติทางด้านทรัพยากรธรรมชาติ มิติทางด้านสังคม และมิติทางด้านวัฒนธรรม ซึ่งในการสร้างความเข้มแข็งของชุมชนนั้น อาจพัฒนาความเข้มแข็งได้เพียงบางมิติเท่านั้น เนื่องจากเงื่อนไขและกระบวนการที่นำไปสู่ความเข้มแข็งในแต่ละมิติของแต่ละชุมชนมีความแตกต่างกัน การมีส่วนร่วมและความร่วมมือในการพัฒนาชุมชนให้เข้มแข็ง ทำให้ลักษณะงานออกมาได้ผลดี การสื่อสารเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยสร้างการยอมรับและผลักดันให้เกิดความสำเร็จขึ้นในงานพัฒนารวมทั้งสามารถจัดลำดับความสำคัญของปัญหาและแนวทางแก้ไขให้สอดคล้องกับชุมชน

ปัจจุบันมีวิทยุเกิดขึ้นใหม่จำนวนมาก แต่ประชาชนที่กลายมาเป็นผู้ประกอบกิจการวิทยุชุมชนหลายรายยังไม่มีใบอนุญาตประกอบกิจการ ดังนั้น จึงอาจทำให้เกิดการใช้คลื่นความถี่อย่างไม่เหมาะสม นำไปสู่ปัญหาคลื่นรบกวน หรือมีผู้ใช้ชื่อวิทยุชุมชนนำเสนอเนื้อหาหรือโฆษณาที่ละเมิดสิทธิผู้บริโภค หรือปลุกปั่นยั่วยุให้เกิดความรุนแรง ก็เป็นการไม่เหมาะสม เพราะสิทธิและเสรีภาพในการสื่อสารต้องไม่กระทบให้คนอื่นเดือดร้อนด้วย

วิทยุชุมชน ช่องทางการสื่อสารในชุมชน

วิทยุชุมชน เทคโนโลยีที่เปิดช่องทางการสื่อสาร เพื่อชีวิต ของคนในชุมชนและมาจากการจัดทำนำเสนอ โดยคนในชุมชน ซึ่งเป็นเพียงสถานีวิทยุขนาดเล็กๆ ที่มีเครื่องส่งกระจายเสียง ขนาด 20-30 วัตต์ รัศมีการกระจายเสียง 10-15 กิโลเมตร ดังนั้น วิทยุชุมชนจึงเป็นเรื่องของชุมชนคิด ชุมชนทำ ชุมชนนำเสนอและชุมชนตรวจสอบจัดการเป็นหลัก หรือ เป็นการนำเทคโนโลยีที่รัฐเคยผูกขาด มาสร้างช่องทางอย่างเป็นรูปธรรมแห่งสิทธิภายใต้รัฐธรรมนูญ ที่ชุมชนต้องการมีสิทธิ ในการสื่อสารเรื่องที่ดีเพื่อสิ่งที่ดีต่อชุมชน ของตน ซึ่งไม่ใช่แค่เรื่องการได้ หรือมีสถานีวิทยุเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างดุลแห่งอำนาจของภาคประชาชน ที่จะสร้างสรรค์สื่อและสาระบนรากฐานทางวัฒนธรรมที่แท้จริง ของตนเอง

ดังนั้นหัวใจของวิทยุชุมชนก็คือ
1.คนในชุมชนเป็นผู้ผลิตและเป็นผู้ฟัง
2.เข้าถึงง่าย ปิด-เปิด ง่าย ใช้ภาษาถิ่น ต้นทุนต่ำ การผลิต การจัดการมีเครื่องมือไม่ซับซ้อน เป็นต้น
3.เป็นสมบัติสาธารณะ ใช้ระบบอาสาสมัครเข้ามาช่วย และไม่แสวงหากำไร
4.ชุมชนเป็นเจ้าของ สำหรับการกำหนดทิศทางและนโยบาย

เมื่อวิทยุชุมชนเป็นเรื่องราวของชุมชน ที่ต้องมีส่วนร่วมในการร่างวัตถุประสงค์ การจัดการ การกำหนดเป้าหมายทิศทางร่วมกันย่อมเป็นการเสริมสร้างกำลังใจแก่ผู้ดำเนิรายการ ให้สามารถนำเสนอได้ครอบคลุมพื้นที่ เนื้อหา ตามสภาพของวิถีทางสังคม ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญาชาวบ้าน ลักษณะภูมิประเทศและอาชีพของท้องถิ่นนั้นๆ

บนพื้นฐานที่สังคมไทยเชื่อเหมือนกันว่า “คลื่นความถี่ คือทรัพยากรธรรมชาติ ที่ไม่มีวัดหมดสิ้น และคลื่นความถี่ไม่มีข้อจำกัดในเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพ เพียงแต่มีต้นทุนในการถือครองและใช้ความชำนาญการเป็นพิเศษ ในการทำประโยชน์ และเมื่อคลื่นความถี่ไม่มีลักษณะทางกายภาพ ดังนั้น แนวความคิดในการบริหารจัดการ สรรหาคลื่นความถี่ จึงไม่อาจใช้วิธีคิด เช่นเดียวกับการใช้ในการบริหารจัดการ ทรัพยากรชนิดอื่นๆ ที่มีคุณสมบัติทางกายภาพได้ มันจึงสามารถถูกนำไปใช้ในฐานะ ของการสร้างคุณประโยชน์สู่ประชาชนได้ อย่างไม่มีขีดจำกัด

Visual Radio เทคโนโลยีใหม่เพื่อการฟังวิทยุบนมือถือที่ทำได้มากกว่าเครื่องรับสัญญาณวิทยุ FM

Visual Radio เป็นแอพลิเคชั่นอันหนึ่งที่อยู่กับโทรศัพท์มือถือ แล้วทำให้ความที่เป็นวิทยุที่มีแต่เสียงเพียงอย่างเดียวมันหายไป มีความสามารถในการอินเตอร์แอ็กทีฟ แบบเรียกว่า One2Many หรือ Many2one ได้ด้วย เพราะสามารถเปิดโอกาสให้กับคนขอเพลงได้ตามหน้าโทรศัพท์มือถือ และร่วมสนุกต่างๆ กับสถานีวิทยุโดยไม่ต้องใช้โทรศัพท์โทรไปสถานี ไม่จำเป็นต้องหมุนมือถือ หรือส่ง sms ใดทั้งสิ้นอีกแล้ว

Visual Radio เป็นเทคโนโลยีใหม่ในการรับฟังวิทยุผ่านโทรศัพท์มือถือ ที่ทำได้มากกว่าเครื่องรับสัญญาณวิทยุ FM บนโทรศัพท์มือถือทั่วๆ ไป เพราะมีการส่งหน้าจอแสดงรายละเอียดของรายการวิทยุไปยังมือถือของคุณ ทำให้คุณสามารถติดต่อสื่อสารกับผู้จัดรายการได้สะดวกยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นประโยชน์ทั้งทางสถานีในการคิดรูปแบบโฆษณาแบบใหม่ให้โดนใจผู้ฟัง ส่วนผู้ฟังก็สามารถเลือกรับฟังสถานีใดๆ ผ่านมือถือได้ง่ายขึ้น แถมจะติดต่อกับดีเจได้ง่ายขึ้นผ่านทางระบบเครือข่าย GPRS นอกจากนี้ยังสามารถเรียกดูข้อมูลเพิ่มเติมจากหน้าจอที่ปรากฏในมือถือของคุณอีกด้วย Visual Radio เพิ่มความสามารถทางมัลติมีเดียให้กับการฟังวิทยุจากคลื่นวิทยุระบบเอฟเอ็มทั่วไป อธิบายให้ละเอียดก็คือ ต่อไปนี้การฟังวิทยุจะไม่ถูกจำกัดอยู่แค่การฟังเสียงดีเจเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่สามารถจะรับชมภาพดาราศิลปิน และข่าวคราวความเคลื่อนไหวของพวกเขา ผ่านทางหน้าจอโทรศัพท์มือถือได้ทันที รวมทั้ง ร่วมเล่นเกมส์ โหวตขอเพลง หรือแม้กระทั่งโหลดริงโทนเพลงที่กำลังฟังอยู่ได้ ฯลฯ ซึ่งนับเป็นก้าวสำคัญอย่างยิ่งที่จะเปลี่ยนโฉมหน้าอุตสาหกรรมบันเทิงบนแผงหน้าปัดวิทยุไปอย่างสิ้นเชิง

นอกจากนั้น Visual Radio ยังเป็นช่องทางคู่ขนานกับวิทยุบนบรอดแบนด์ ที่ให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง เพราะสถานีวิทยุเหล่านี้มีเว็บไซต์ และคอนเทนท์ในมือเพียงแค่นำเอามาใช้ให้เป็นประโยชน์ทั้งในรูปแบบ HTML หรือ จาวา โดยข้อดีของ Visual Radio คือ การมีส่วนร่วมของผู้ใช้กับรายการ เช่นการเล่นเกมตอบคำถามผ่าน SMS

การใช้งานระบบ Visual Radio นั้นเริ่มจากการเปิดโปรแกรมที่มีอยู่ในโทรศัพท์มือถือจากนั้นก็จะปรากฏรายชื่อสถานีที่มีการให้บริการ Visual Radio นี้ขึ้นมา หลังจากผู้ฟังคลิกเลือกรายการ โทรศัพท์มือถือก็จะสั่งให้เครื่องรับวิทยุ FM เปลี่ยนไปรับฟังยังคลื่นที่ต้องการ ในระหว่างนั้นก็จะมีหน้าจอคล้ายกับสไลด์ปรากฏในหน้าจอโทรศัพท์มือถือที่สอดคล้องกับรายการที่ดีเจจัดไว้ ตัวอย่างเช่น มือถือถึงช่วงโฆษณาก็จะมีหน้าจอแสดงรายละเอียดสินค้าขึ้นมา หากคุณต้องการซื้อก็เพียงแต่คลิกเลือกที่หน้าจอ หรือ ช่วงข่าวก็จะมีหน้าจอให้คุณเลือกแสดงข่าวเพิ่มเติม ยิ่งไปกว่านั้นเมื่อถึงช่วงที่ดีเจจัดรายการ คุณยังสามารถเลือกช็อปเพลงโปรดมาเก็บไว้ในเครื่องได้อีกด้วย